બાજરીના હિતધારકો કહે છે કે ‘ભવિષ્યના પાક’ માટે બાજરીના આંતરરાષ્ટ્રીય વર્ષ માટે માહોલ ઊભો કરો

Spread the love

રિલાયન્સ ફાઉન્ડેશન ‘ભારતમાં મિલેટ્સ માટે પ્રેક્ટિસ અને પોલિસી પરના પરિપ્રેક્ષ્યને આકાર આપવા’ પર કોન્ફરન્સનું આયોજન કર્યું

· ‘સસ્ટેનેબિલિટી માટે સ્થિતિસ્થાપકતાને ઉત્તેજન આપવું: રિલાયન્સ ફાઉન્ડેશનના મિલેટ એક્સપિરિયન્સ’ બાજરીની બનાવટોના અનુભવોના નિચોડ સમાન પ્રકાશન આ પ્રસંગે બહાર પાડવામાં આવ્યું

નવી દિલ્હી

સમગ્ર ભારતના બાજરી લેન્ડસ્કેપના વિવિધ હિસ્સેદારોએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ખાદ્ય સુરક્ષા, ખેત આજીવિકા અને પોષણની વિવિધતાના પડકારોને આબોહવા-સ્થિતિસ્થાપક રીતે ઉકેલી શકાય છે, જે આંતરરાષ્ટ્રીય બાજરી વર્ષ દરમિયાન પેદા થયેલા વેગને આધારે બનાવી શકાય છે. IYOM). તેઓ આજે અહીં રિલાયન્સ ફાઉન્ડેશન દ્વારા આયોજિત મલ્ટિ-સ્ટેકહોલ્ડર કોન્ફરન્સ ‘ભારતમાં મિલેટ્સ માટે પ્રેક્ટિસ એન્ડ પોલિસી પરના પરિપ્રેક્ષ્યને આકાર આપતા’માં અનુભવો શેર કરી રહ્યા હતા.

નીતિ નિર્માતાઓ, ખેડૂત પ્રતિનિધિઓ, વિકાસ ક્ષેત્રના હિસ્સેદારો, સંશોધકો અને ઉદ્યોગના પ્રતિનિધિઓએ વધુ સહયોગની જરૂરિયાત, ખેડૂત-કેન્દ્રિત પ્રયત્નોમાં વધારો અને ભારતના બાજરીના લેન્ડસ્કેપમાં પ્રેક્ટિસ અને નીતિ બંનેમાંથી વિચાર-વિમર્શિત સફળતાઓ અને પડકારો વિશે વાત કરી.

પરિષદમાં મુખ્ય વક્તવ્ય આપતાં, કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ મંત્રાલયના સંયુક્ત સચિવ શ્રીમતી શુભા ઠાકુરે બાજરીના એજન્ડાને આગળ લઈ જવાના ભારત સરકારના પ્રયત્નોની વિગતવાર માહિતી આપી હતી. તેણીએ કહ્યું, “અમે છ ટાસ્ક ફોર્સ બનાવી છે, વાણિજ્ય મંત્રાલય, આરોગ્ય મંત્રાલય, એક પોષણ ક્ષેત્રે બાજરીની યાત્રા ચાલુ રાખવા માટે. બાજરી એ ભવિષ્ય માટેનો પાક છે.”

તેણીએ ઉમેર્યું “રિલાયન્સ ફાઉન્ડેશન ખેડૂતો સાથે કામ કરે છે તે જોઈને આનંદ થાય છે. જો બાજરી સફળ થવી હોય તો બહુ-હિતધારક અભિગમ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. ખેડૂતોની આવક વધારવામાં મદદ કરવા માટે, બ્રાન્ડિંગ, નિકાસ સંભવિત અને વધુ દ્વારા મૂલ્યવર્ધન કરવાની જરૂર છે.

રિલાયન્સ ફાઉન્ડેશનના સીઈઓ શ્રી જગન્નાથ કુમારે જણાવ્યું હતું કે, “આ દાયકા વૈશ્વિક ખાદ્ય પ્રણાલી સંવાદ માટે ઐતિહાસિક અને બાજરી માટે પરિવર્તનકારી રહ્યો છે. અમે જોઈ રહ્યા છીએ કે બાજરીમાં પ્રવચન બદલાઈ રહ્યું છે અને ભારતે આગળથી આ પરિવર્તનનું નેતૃત્વ કર્યું છે. અત્યાર સુધી પેદા થયેલી મજબૂત ગતિએ આપણને એવા યુગમાં કૂદકો મારવા સક્ષમ બનાવવો જોઈએ જ્યારે આબોહવા પરિવર્તન વચ્ચે ખાદ્ય સુરક્ષા અને વિવિધતા પ્રદાન કરવામાં બાજરીનો યુગ આવી રહ્યો છે. આ આબોહવા સ્થિતિસ્થાપક ખેતી પદ્ધતિઓ દ્વારા કુદરતી સંસાધનોને સંતુલિત કરવામાં પણ મદદ કરશે જ્યારે મૂલ્ય શૃંખલા અભિગમ દ્વારા નાના અને સીમાંત ખેડૂતો માટે વધુ સારી આજીવિકા સુરક્ષિત કરશે. વહેંચાયેલ વિકાસ લક્ષ્યો સાથે, આ ગતિને આગળ ધપાવવા માટે તે આવશ્યક છે. રિલાયન્સ ફાઉન્ડેશનમાં, અમે બાજરી વડે ખાદ્યપદાર્થો અને ખેતી પ્રણાલીમાં વૈવિધ્ય લાવવા માટે ઊંડે સુધી પ્રતિબદ્ધ છીએ અને અમે સમગ્ર ઇકોસિસ્ટમમાં હિતધારકો સાથે અમારા શિક્ષણને શેર કરવાની અન્ય તકો સાથે આજની જેમ ચર્ચાઓ કરવાનું ચાલુ રાખીશું.”

આ પ્રસંગે ‘ફોસ્ટરિંગ રેઝિલિયન્સ ફોર સસ્ટેનેબિલિટીઃ રિલાયન્સ ફાઉન્ડેશનના મિલેટ એક્સપિરિયન્સ’ નામનું એક પ્રકાશન, જે વિવિધ રાજ્યોમાં બાજરીના હસ્તક્ષેપમાંથી શીખવા માટેના દસ્તાવેજો રજૂ કરે છે. ટકાઉપણું માટે સ્થિતિસ્થાપકતાને ઉત્તેજન આપવું એ અંતથી અંત સુધીના હસ્તક્ષેપો દર્શાવે છે જેમાં ખેડૂતો માટે ગુણવત્તાયુક્ત બિયારણ સુલભ બનાવવું, સતત તકનીકી સહાય પૂરી પાડવી, બજાર જોડાણને મજબૂત બનાવવું, મહિલા એજન્સીને સશક્તિકરણ કરવું અને બાજરીની જાગૃતિ ઉભી કરવી શામેલ છે.

ચર્ચામાં વક્તાઓમાં રમણ વાધવા, ડિરેક્ટર, NRLM; ડૉ નીલમ પટેલ, વરિષ્ઠ સલાહકાર, નીતિ આયોગ; પ્રિયંકા સિંઘ, રૂરલ ટ્રાન્સફોર્મેશનના ચીફ, રિલાયન્સ ફાઉન્ડેશન; પ્રો. રૂથ ડીફ્રીઝ, કોલંબિયા યુનિવર્સિટી; પ્રસૂન ભારદ્વાજ, હેડ ઓફ સ્ટેપલ્સ, રિલાયન્સ રિટેલ; કે પી કવિતા, સીઈઓ, કઝાની ફાર્મર્સ પ્રોડ્યુસર કંપની, TN (FPO); આર કે તિવારી, સહાયક નિયામક, મહિલા અને બાળ વિકાસ વિભાગ, મધ્યપ્રદેશ; સવિતાબેન વસાવા, ગુજરાતના નર્મદાના બાજરીના ખેડૂત. વરિષ્ઠ નીતિ નિર્માતાઓ, સંશોધકો, પ્રેક્ટિશનરો અને કૃષિ નિષ્ણાતોએ આ કાર્યક્રમમાં ભાગ લીધો હતો.

2010 થી, રિલાયન્સ ફાઉન્ડેશન વિવિધ હિતધારકો સાથે સહયોગી અભિગમ દ્વારા ટકાઉ કૃષિ અને ખાદ્ય પ્રણાલીને મજબૂત કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યું છે. બાજરીના નાના અને સીમાંત ખેડૂતો સાથેનું કામ એ સમુદાયોની પોષણની સ્થિતિને વધારતી વખતે બદલાતી આબોહવા સામે સ્થિતિસ્થાપકતા બનાવવાનું બીજું પગલું છે.

2018 ને તેના ‘બાજરીનું રાષ્ટ્રીય વર્ષ’ તરીકે નિહાળ્યા પછી, ભારતે સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં ‘આંતરરાષ્ટ્રીય બાજરી વર્ષ’ (IYOM) માટે પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો. માર્ચ 2021માં યુએનના 75મા જનરલ એસેમ્બલીના સત્રમાં, બાજરીના સેવન અને ઉગાડવાના ફાયદાઓ અંગે વૈશ્વિક જાગૃતિ વધારવા માટે વર્ષ 2023ને IYOM જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું.

ભારત વિશ્વનો સૌથી મોટો બાજરી ઉત્પાદક દેશ છે અને 2019-22 દરમિયાન તેનું સરેરાશ ઉત્પાદન 16.93 મિલિયન મેટ્રિક ટન 2014-18ના ઉત્પાદન કરતાં લગભગ 11% વધુ હતું. જોકે બાજરીના વાવેતર હેઠળનો વિસ્તાર ઘટ્યો છે, પરંતુ વર્ષોથી ઉત્પાદકતામાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે.

Total Visiters :221 Total: 1051991

By Admin

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *